สรุปข่าวเด่นวงการทัศนมาตรศาสตร์ประจำสัปดาห์วันที่ 21–25 กันยายน 2026: เจาะประเด็นการจัดการภาวะสายตาสั้นในเด็ก

ในแต่ละสัปดาห์ วงการทัศนมาตรศาสตร์ (Optometry) มีความเคลื่อนไหวใหม่ ๆ ที่น่าติดตามอยู่เสมอ โดยเฉพาะประเด็นที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพดวงตาของเด็ก ซึ่งถือเป็นกลุ่มเปราะบางที่ได้รับผลกระทบจากภาวะสายตาสั้น (Myopia) เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องทั่วโลก บทความนี้จะสรุปประเด็นเด่นประจำสัปดาห์วันที่ 21–25 กันยายน 2026 จากรายงานของ Optometry Times โดยเฉพาะบทความสำคัญที่เผยแพร่ในวันที่ 25 กันยายน ซึ่งเป็นการพูดคุยเจาะลึกกับผู้เชี่ยวชาญระดับโลกด้านการจัดการไมโอเปียในเด็ก

Key Takeaway 🔑

• ประเด็นเด่นประจำสัปดาห์คือการจัดการภาวะสายตาสั้นในเด็ก (Pediatric Myopia Management) ซึ่งยังคงเป็นหัวข้อที่ได้รับความสนใจสูงในวงการทัศนมาตรศาสตร์
• บทความหลักที่ถูกพูดถึงมากที่สุดคือ “Is the gap in pediatric myopia management closing?” ซึ่งเป็นบทสัมภาษณ์ Monica Jong, OD, PhD, FAAO, FBCLA ผู้เชี่ยวชาญด้านไมโอเปียระดับนานาชาติ
• ประเด็นสำคัญที่ถูกหยิบยกคือช่องว่างระหว่างองค์ความรู้ทางวิชาการกับการนำไปปฏิบัติจริงในคลินิก ยังคงเป็นความท้าทายที่ต้องแก้ไข
• ผู้ปกครองและนักทัศนมาตรมีบทบาทสำคัญในการตรวจพบและจัดการภาวะสายตาสั้นตั้งแต่ระยะเริ่มต้น เพื่อลดความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อนในระยะยาว

ภาพรวมข่าวเด่นประจำสัปดาห์ 📰

สัปดาห์นี้ Optometry Times ได้รวบรวมข่าวสารและบทความเชิงลึกที่เป็นประโยชน์ต่อบุคลากรทางสายตา โดยเฉพาะแพทย์และนักทัศนมาตรที่ทำงานด้านการดูแลสุขภาพตาเด็ก ประเด็นที่ได้รับความสนใจมากที่สุดในรอบสัปดาห์คือสถานการณ์ปัจจุบันของการจัดการภาวะสายตาสั้นในเด็ก ซึ่งเป็นปัญหาสุขภาพดวงตาที่มีอัตราการเกิดเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องทั่วโลก โดยเฉพาะในภูมิภาคเอเชียที่มีอัตราความชุกของภาวะนี้สูงเป็นพิเศษ

บทความหลักที่เผยแพร่ในวันที่ 25 กันยายน 2026 มีชื่อว่า “Is the gap in pediatric myopia management closing?” ซึ่งนำเสนอในรูปแบบบทสัมภาษณ์กับ Monica Jong ผู้เชี่ยวชาญที่มีบทบาทสำคัญในการผลักดันองค์ความรู้ด้านการจัดการไมโอเปียในระดับนานาชาติ เนื้อหาบทสัมภาษณ์ครอบคลุมทั้งพัฒนาการล่าสุดทางวิชาการ อุปสรรคในการนำความรู้ไปปฏิบัติจริง และทิศทางในอนาคตของการดูแลผู้ป่วยเด็กที่มีภาวะสายตาสั้น

สถานการณ์ภาวะสายตาสั้นในเด็กทั่วโลก 🌍

ภาวะสายตาสั้นในเด็กถือเป็นปัญหาสุขภาพดวงตาที่ได้รับความสนใจจากองค์กรด้านสุขภาพทั่วโลก เนื่องจากอัตราการเกิดที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงสองทศวรรษที่ผ่านมา งานวิจัยหลายชิ้นชี้ให้เห็นว่าปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ พฤติกรรมการใช้สายตาในระยะใกล้เป็นเวลานาน การใช้เวลากับหน้าจอดิจิทัลที่เพิ่มขึ้น และการลดลงของกิจกรรมกลางแจ้งในเด็ก

หากไม่มีการจัดการที่เหมาะสม ภาวะสายตาสั้นในเด็กอาจพัฒนาไปสู่ภาวะสายตาสั้นรุนแรง (High Myopia) ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนทางดวงตาในระยะยาว เช่น จอประสาทตาลอก (Retinal Detachment) ต้อหิน (Glaucoma) และภาวะเสื่อมของจุดภาพชัด (Myopic Macular Degeneration) ด้วยเหตุนี้ การตรวจพบและเริ่มการจัดการตั้งแต่ระยะเริ่มต้นจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อสุขภาพดวงตาของเด็กในระยะยาว

เจาะลึกบทสัมภาษณ์ Monica Jong: ช่องว่างกำลังปิดลงหรือไม่ 🎯

ประเด็นหลักของบทความที่ได้รับความสนใจมากที่สุดในสัปดาห์นี้คือคำถามที่ว่า ช่องว่างระหว่างองค์ความรู้ทางวิชาการกับการปฏิบัติจริงในคลินิกด้านการจัดการไมโอเปียในเด็กนั้น กำลังแคบลงหรือไม่ Monica Jong ได้ให้ความเห็นที่สะท้อนถึงพัฒนาการเชิงบวกในหลายด้าน โดยเฉพาะการที่นักทัศนมาตรทั่วโลกเริ่มตระหนักและให้ความสำคัญกับการจัดการภาวะสายตาสั้นมากขึ้นเมื่อเทียบกับในอดีต

อย่างไรก็ตาม ยังมีความท้าทายที่ต้องได้รับการแก้ไขอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็นความแตกต่างในการเข้าถึงองค์ความรู้และเทคโนโลยีระหว่างภูมิภาค ความเข้าใจของผู้ปกครองที่ยังมีความคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับความสำคัญของการจัดการไมโอเปียอย่างจริงจัง รวมถึงข้อจำกัดด้านต้นทุนของอุปกรณ์และการรักษาที่ยังเป็นอุปสรรคสำคัญในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะในประเทศที่มีรายได้ปานกลางถึงต่ำ

Jong ยังได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการศึกษาต่อเนื่อง (Continuing Education) สำหรับนักทัศนมาตร เพื่อให้สามารถติดตามองค์ความรู้ใหม่ ๆ และนำไปประยุกต์ใช้ในการดูแลผู้ป่วยเด็กได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

แนวทางการจัดการภาวะสายตาสั้นในเด็กที่ได้รับการยอมรับในปัจจุบัน 🔬

ปัจจุบันมีวิธีการจัดการภาวะสายตาสั้นในเด็กหลายรูปแบบที่ได้รับการยอมรับทางวิชาการและมีหลักฐานสนับสนุนความปลอดภัยและประสิทธิภาพ ดังนี้

คอนแทคเลนส์ชนิดพิเศษ
เลนส์สัมผัสแบบออร์โธเคอราโทโลจี (Orthokeratology หรือ Ortho-K) เป็นวิธีที่ใช้เลนส์แข็งพิเศษสวมขณะนอนหลับเพื่อปรับรูปทรงกระจกตาชั่วคราว ช่วยลดอัตราการเพิ่มขึ้นของค่าสายตาสั้นในเด็ก นอกจากนี้ยังมีเลนส์สัมผัสชนิดนิ่มแบบมัลติโฟคัลที่ออกแบบมาเฉพาะสำหรับควบคุมไมโอเปีย ซึ่งได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นในหลายประเทศ

ยาหยอดตากลุ่มแอโทรปีนขนาดต่ำ
การใช้ยาหยอดตาแอโทรปีนความเข้มข้นต่ำ (Low-dose Atropine) เป็นอีกหนึ่งแนวทางที่มีงานวิจัยสนับสนุนอย่างต่อเนื่องในการช่วยชะลอการเพิ่มขึ้นของค่าสายตาสั้นในเด็ก โดยมีผลข้างเคียงน้อยเมื่อเทียบกับการใช้แอโทรปีนความเข้มข้นสูง

แว่นสายตาเฉพาะทาง
เทคโนโลยีเลนส์แว่นตาที่ออกแบบมาเพื่อควบคุมไมโอเปียโดยเฉพาะ เช่น เลนส์ที่มีการกระจายพลังแสงแบบ Defocus Incorporated Multiple Segments (DIMS) หรือ Highly Aspherical Lenslet (HAL) ก็เป็นอีกตัวเลือกที่ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในกลุ่มผู้ปกครองที่ต้องการวิธีการที่ไม่ต้องพึ่งการหยอดยาหรือใส่คอนแทคเลนส์

การปรับพฤติกรรมและสิ่งแวดล้อม
งานวิจัยหลายชิ้นยืนยันว่าการเพิ่มเวลาทำกิจกรรมกลางแจ้งอย่างน้อย 2 ชั่วโมงต่อวัน และการลดระยะเวลาการใช้สายตาในระยะใกล้ต่อเนื่อง สามารถช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดและการลุกลามของภาวะสายตาสั้นในเด็กได้อย่างมีนัยสำคัญ

อุปสรรคที่ยังคงเป็นช่องว่างสำคัญ ⚠️

แม้ว่าองค์ความรู้และเทคโนโลยีด้านการจัดการไมโอเปียจะพัฒนาไปอย่างมากในช่วงหลายปีที่ผ่านมา แต่ยังมีปัจจัยหลายประการที่เป็นอุปสรรคต่อการนำไปใช้จริงอย่างครอบคลุม ได้แก่

• ความรู้ความเข้าใจของผู้ปกครอง: หลายครอบครัวยังมองว่าสายตาสั้นเป็นเพียงความผิดปกติเล็กน้อยที่แก้ไขได้ด้วยแว่นสายตาทั่วไป โดยไม่ทราบถึงความสำคัญของการจัดการเชิงรุกเพื่อชะลอการลุกลาม
• ข้อจำกัดด้านค่าใช้จ่าย: วิธีการจัดการไมโอเปียเฉพาะทาง เช่น Ortho-K หรือเลนส์ควบคุมไมโอเปีย มักมีค่าใช้จ่ายสูงกว่าแว่นสายตาทั่วไป ทำให้ครอบครัวที่มีข้อจำกัดด้านรายได้ไม่สามารถเข้าถึงได้อย่างเท่าเทียม
• ความแตกต่างในการเข้าถึงบริการระหว่างภูมิภาค: พื้นที่ห่างไกลหรือประเทศที่มีทรัพยากรทางการแพทย์จำกัด ยังขาดบุคลากรและอุปกรณ์ที่จำเป็นสำหรับการตรวจวินิจฉัยและจัดการภาวะสายตาสั้นอย่างครบวงจร

บทบาทของนักทัศนมาตรและผู้ปกครองในการดูแลเด็กกลุ่มเสี่ยง 👨‍👩‍👧

การจัดการภาวะสายตาสั้นในเด็กที่มีประสิทธิภาพจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างนักทัศนมาตรและผู้ปกครองอย่างใกล้ชิด นักทัศนมาตรมีบทบาทสำคัญในการตรวจวัดค่าสายตาอย่างสม่ำเสมอ ประเมินความเสี่ยงของการลุกลาม และให้คำแนะนำแนวทางการจัดการที่เหมาะสมกับเด็กแต่ละคน โดยพิจารณาจากอายุ ค่าสายตา ประวัติครอบครัว และพฤติกรรมการใช้ชีวิตประจำวัน

ในขณะเดียวกัน ผู้ปกครองก็มีบทบาทสำคัญไม่น้อยไปกว่ากัน ทั้งในการพาบุตรหลานเข้ารับการตรวจสายตาอย่างสม่ำเสมอตั้งแต่วัยเด็ก การส่งเสริมให้เด็กมีกิจกรรมกลางแจ้งเพียงพอ การควบคุมระยะเวลาการใช้หน้าจอดิจิทัล และการปฏิบัติตามคำแนะนำของนักทัศนมาตรอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้การจัดการภาวะสายตาสั้นเกิดผลลัพธ์ที่ดีที่สุด

แนวโน้มในอนาคตของการจัดการไมโอเปียในเด็ก 🚀

จากบทสัมภาษณ์ของ Monica Jong และแนวโน้มการพัฒนาองค์ความรู้ในวงการทัศนมาตรศาสตร์ คาดการณ์ว่าในอนาคตจะมีการบูรณาการเทคโนโลยีที่ทันสมัยมากขึ้นเข้ากับการจัดการไมโอเปียในเด็ก เช่น การใช้ระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการวิเคราะห์ความเสี่ยงและคาดการณ์การลุกลามของค่าสายตา รวมถึงการพัฒนาแนวทางการรักษาที่มีความจำเพาะเจาะจงมากขึ้นสำหรับผู้ป่วยแต่ละราย (Personalized Myopia Management)

นอกจากนี้ ยังมีแนวโน้มที่หน่วยงานด้านสาธารณสุขในหลายประเทศจะผลักดันนโยบายการตรวจคัดกรองสายตาในเด็กวัยเรียนอย่างเป็นระบบมากขึ้น เพื่อให้สามารถตรวจพบภาวะสายตาสั้นได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้นและเริ่มการจัดการได้อย่างทันท่วงที ซึ่งจะช่วยลดช่องว่างในการเข้าถึงการดูแลสุขภาพดวงตาระหว่างกลุ่มประชากรต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้นในระยะยาว

---

คำถามที่พบบ่อย

ถาม: ภาวะสายตาสั้นในเด็กควรเริ่มตรวจและจัดการตั้งแต่อายุเท่าไหร่?
ตอบ: โดยทั่วไปแนะนำให้เด็กเข้ารับการตรวจสายตาครั้งแรกตั้งแต่อายุประมาณ 3-4 ปี และตรวจซ้ำเป็นประจำทุกปี หากพบว่ามีภาวะสายตาสั้นหรือมีความเสี่ยงจากประวัติครอบครัว ควรเริ่มการจัดการเชิงรุกโดยเร็วที่สุด เนื่องจากยิ่งเริ่มจัดการเร็ว ยิ่งมีโอกาสชะลอการลุกลามของค่าสายตาได้ดีกว่า

ถาม: วิธีการจัดการไมโอเปียแบบใดที่เหมาะสมที่สุดสำหรับเด็ก?
ตอบ: ไม่มีวิธีการใดที่เหมาะสมที่สุดสำหรับเด็กทุกคน การเลือกวิธีการจัดการควรพิจารณาจากอายุ ค่าสายตา ไลฟ์สไตล์ และความสามารถในการดูแลตนเองของเด็กแต่ละคน โดยควรปรึกษานักทัศนมาตรเพื่อประเมินและวางแผนการจัดการที่เหมาะสมเป็นรายบุคคล

ถาม: การใช้เวลาหน้าจอมีผลต่อการเกิดภาวะสายตาสั้นในเด็กจริงหรือไม่?
ตอบ: งานวิจัยหลายชิ้นชี้ให้เห็นว่าการใช้เวลาในการมองระยะใกล้เป็นเวลานานต่อเนื่อง รวมถึงการใช้หน้าจอดิจิทัลมากเกินไป มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงในการเกิดและการลุกลามของภาวะสายตาสั้นในเด็ก ดังนั้นการควบคุมระยะเวลาการใช้หน้าจอและการพักสายตาเป็นระยะจึงเป็นสิ่งสำคัญ

ถาม: หากไม่จัดการภาวะสายตาสั้นในเด็กอย่างเหมาะสม จะเกิดผลอย่างไร?
ตอบ: หากไม่มีการจัดการที่เหมาะสม ค่าสายตาสั้นอาจเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องจนกลายเป็นภาวะสายตาสั้นรุนแรง ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนทางดวงตาในระยะยาว เช่น จอประสาทตาลอก ต้อหิน และภาวะเสื่อมของจุดภาพชัด ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการมองเห็นอย่างถาวรได้

ถาม: กิจกรรมกลางแจ้งช่วยลดความเสี่ยงสายตาสั้นในเด็กได้อย่างไร?
ตอบ: การทำกิจกรรมกลางแจ้งช่วยให้เด็กได้มองระยะไกลมากขึ้นและได้รับแสงธรรมชาติ ซึ่งงานวิจัยพบว่ามีส่วนช่วยชะลอการเกิดและการลุกลามของภาวะสายตาสั้นได้ โดยแนะนำให้เด็กมีกิจกรรมกลางแจ้งอย่างน้อย 2 ชั่วโมงต่อวันเพื่อผลลัพธ์ที่ดีต่อสุขภาพดวงตา

---

แหล่งที่มาของข้อมูล

• Optometry Times – “Is the gap in pediatric myopia management closing?” (เผยแพร่วันที่ 25 กันยายน 2026)
• Optometry Times – สรุปข่าวเด่นวงการทัศนมาตรศาสตร์ประจำสัปดาห์วันที่ 21–25 กันยายน 2026